Samugheo comente a medas biddhas de sa Sardigna afestada medas santos. D'onnia festa est curada e organizzada dea oberaios e priorissas. Sa ie de is Tregurrese su preide numenada is oberaois e is prorissas e is massajas cumandadas a onorare su santu chi ddhi is ispettada.
In urtimu peroe medas oberaios numenanta issos 'e tottu cussos po s'annu furriante. Is festas prus mannas funti Santu Asille e Santu Antine. Santu Asille est afestadu su primu de cabudanni, sa festa cumenciada peroe dea sa ie de su esperu, chi este su trintunu de austu po finire su duos o su tres a segunda chi ddhu ada dominigas o sabudos in mesu. Santu Antine este afestau su sette de trèulas e durada tres dies.
Po is duas festas is oberajos pedinti aggiudu dea sa iddha e po cussu is oberaios cumencianta in cabudu a cricare is ofertas in is domos; ateras ofertas beninti cricadas cun is oberaieddhos sa ie de Sant'Acrillai, pagu prima de sa festa manna. Samugheo este una iddha erricca e generosa e is ofertas 'i gianta vida a festas cun varios temas po giovanos e po antzianos: si passat dea is cantadores a callecunu cantante famosu, ballos in piatza, comicos e fintzes calecunu ispettaculu teatrale in sadru.
Fintzes is crufessones (sa ie principale dei duas festas) funti de apretzare, is oberejos bestinti in costume e cicinti a cuaddhu ingollendo in giru su santu fintzes a sa cresia po sa missa, e faente s'adria a giru de sa cresia. In custas dies sa iddha este tottu unu iscoppiare de coettes e de alligria, e su fumu de sa petza de procheddu 'i s'intendede in tottu sa iddha.
In ghènnargiu due funti Santu Srebestianu e Santu Antoni, tottu is pressones cun custu numene aggiudanta in sa festa, is santos funti onorados dea priorissas peroe funti is pobiddhos a s'occupare de tottu s'atru. Infattis po custa duas festas si faede su iggiadorgiu cun fogolones in donnia ighinau, is fogolones prus mannos dos faente in piatza cun sa linna pinnicada in tottu sa iddha dea tottu is Antonis e Pittanos.
In is bigiadorgios si buffada e si ballada, si giogat a sa murra e chi su inu buffadu es meda 'nche fuidi fintzes callecuna cantada.
Atra festa bella est Santu Sidore chi este su patronu de is montargios e 'i enidi afestadu sa prima dominìga de maju. Unu tempus po onorare su santu faianta sa crùfessone cun boes e carros, cun gente in costume, oe peroe boes 'nde ddhu ada pagu e andanta cun is tratores agghindaos de tappetos e frorios, este una bella ie de colores e de allìgria cun totus is trattores chi currente per i sa iddha.
Poi ddhu este Santa Maria, atra festa onorada dea una priorissa, sa festa si faede in su monte s'otto de cabudanni dea ca este sa cresia, in sa cussòrgia de Abbasassa.Tottu sa iddha appustis de sa missa pappada in logu apertu, agoa ammerie 'i ballanta in sa partza ananti 'e sa crèsia.
ARREGODOS
Unu tempus is oberajos ddhos ponianta in cabudu, e po is ofertas andaianta per is argiollas a cricare trigu, (bistu ca cussu fu su bene de iscambiu), portaianta cun issos una tabacchera e arrecumpentzanta cun d'unu pagu de tabaccu a chie giaiada una pala de laore.
Po Santu Asille essianta in giru po Santu Acrillai, essianta in giru cun su santu, e agoa fattos is contos decidianta eitte attire po sa festa, s'umprus furinti semper cantadores a ottava chi cantaianta sa "moda" e sonadores, si su inare fu meda attianta s'orroda e sa "batteria".
Po sa festa enianta is bendidores de turrone dea Tonara e bistu ca tando gelaos non de ddhu aiada beniant fintzes is bendidores de carapinha de Aritzu, tzias de Allai arzaianta cun pipias de tzùcuru, pistoccheddos e sùspiros po is pipios.